Daha önce hak sahibi depremzedeye peşin ödemelerde 485 bin TL olarak açıklanan fiyatların sosyal konutlarda 4 milyon TL üzeri açıklanmasına yeniden düzenleme talep edildi. Aradaki fiyat farkının çok fazla olması ilk kez ev sahibi olacak vatandaşları hüsrana uğrattı. Adıyaman’da 4.900 adet sosyal konutun çekilişi yapıldı ve fiyatlar KDV hariç en düşük daire fiyatı 4 milyon TL olarak belirlendi. Taksitler enflasyona göre artacak ve ilk aylık taksit 19 bin TL’den başlıyor. İlk kez ev sahibi olacak vatandaşlar “sosyal konut” sahibi olma hayalini yaşarken açıklanan fiyatlar nedeniyle hak sahipliğinden vazgeçmeyi düşünüyor.
Vatandaşlar, açıklanan fiyatlarda indirim yapılmasını veya ödeme şartlarının daha uygun hale getirilmesini talep etti.
Cumhuriyet tarihinin en büyük sosyal konut hamlesi olarak duyurulan ve Adıyamanlı depremzedeler tarafından sevinçle karşılanan 500 bin sosyal konut projesinde sosyal konut fiyatları vatandaşları hüsrana uğrattı. Birçok vatandaş anahtarlarını almaktan çekinirken bazı vatandaşların ise hakkından vazgeçeceği öne sürüldü.
Adıyamanlı Hak Sahipleri Şokta!
Cumhuriyet tarihinin en büyük sosyal konut hamlesi olarak duyurulan “500 Bin Sosyal Konut Projesi” kapsamında Adıyaman’da kura çekimleri tamamlandı. Ancak sevinçleri kursağında kalan dar gelirli vatandaşlar, açıklanan dudak uçuklatan satış bedelleri karşısında büyük bir şok yaşıyor. Sosyal konut adı altında sunulan dairelerin fiyatları 4,5 milyon TL sınırına dayanırken, “Bu fiyatların neresi sosyal?” sorusu gündeme bomba gibi düştü.
“SOSYAL KONUT” KAVRAMI TARİH Mİ OLDU?
TOKİ tarafından yayımlanan resmi satış şartlarına göre, Adıyaman’daki konutların fiyatları daire tipine göre değişiklik gösteriyor. Ancak listedeki bazı dairelerin toplam satış bedelinin KDV dahil yaklaşık 4 milyon 400 bin TL’ye ulaşması kamuoyunda büyük bir tartışma başlattı.
Depremin yaralarını sarmaya çalışan, ekonomik olarak zaten zor günler geçiren Adıyaman halkı için bu rakamlar, “makul fiyatlarla ev sahibi olma” hayalinin tamamen suya düşmesi anlamına geliyor. Vatandaşlar, dar ve orta gelirliyi koruması gereken devlet elinin, piyasa fiyatlarıyla yarışır hale gelmesini sert bir dille eleştiriyor.
PEŞİNAT BİLE SERVET DEĞERİNDE!
Projeye göre hak sahiplerinden yüzde 10 peşinat alınacak ve kalan tutar 240 ay (20 yıl) vadeyle ödenecek. 4 milyon 400 bin TL'lik bir konut için: Vatandaşın cebinden ilk etapta çıkması gereken peşinat tam 440 bin TL. Bugün asgari ücretle ya da emekli maaşıyla geçinen bir ailenin bu peşinatı bir araya getirmesi mucizelere bağlı.
Vatandaşlar İndirim Bekliyor
Adıyaman'da sosyal konutların hak sahiplerine yönelik fiyatlarının açıklanmasının ardından vatandaşlar, belirlenen bedellerin yüksek olduğunu dile getirerek yetkililere çağrıda bulundu.
Vatandaşlar, deprem sonrası kalıcı konutlara kavuşmanın sevincini yaşadıklarını ancak açıklanan fiyatların birçok aile için ödeme konusunda zorluk oluşturabileceğini belirterek, fiyatlarda indirim veya ödeme kolaylığı sağlanmasının mağduriyetleri azaltacağını dile getirdi.
Bu sosyal konut değil, zengin konutu!”
CHP Adıyaman İl Başkanı Engin Doğan, açıklanan sosyal konut fiyatlarına sert tepki gösterdi.
“4 milyon TL’lik eve sosyal konut diyorsunuz. Peki pazarda çalışan, inşaatta alın teri döken, asgari ücretle geçinen vatandaş bu evi nasıl alacak? Üstelik taksitler her 6 ayda bir artacak. Bu şartlarda dar gelirli değil, ancak zenginler ev sahibi olabilir” Sosyal konutun amacı dar gelirliyi ev sahibi yapmak mı, yoksa vatandaşın umutlarıyla oynamak mı?
DAR GELİRLİYE UMUT DİYE BORÇ MU SUNUYORSUNUZ?
Saadet Partisi Adıyaman İl Başkanı Haşim Asnuk ise, açıklamasında “Sosyal konut adı verilen bu projenin gerçekten dar gelirli vatandaşın ulaşabileceği şartlara sahip olup olmadığıdır. Depremden sonra en büyük mağduriyetlerden birini kiracı vatandaşlarımız yaşamıştır. Ev sahibi olmadıkları için çoğu zaman ikinci planda bırakılan bu insanlar; evlerini, eşyalarını, birikimlerini ve yılların emeğini kaybetmiştir. O gün kendilerine eşya yardımı başta olmak üzere birçok söz verilmiş, ancak bu sözlerin önemli bir kısmı yerine getirilmemiştir. Bugün ise aynı vatandaşlarımız, yüksek peşinatlar ve uzun yıllara yayılan ödeme yükleriyle karşı karşıya bırakılmaktadır. Resmî ödeme planına göre konutlar peşinatla ve uzun vadeli taksitlerle satılmaktadır. Adıyaman kamuoyunda hak sahipleri arasında konuşulan ve öngörülen ödeme planlarına göre ise bazı konutlarda ilk aylık taksitlerin yaklaşık 17 bin TL seviyesinden başlayacağı ifade edilmektedir. Eğer dar gelirli vatandaşın cebinde zaten bu kadar peşinat birikmiş olsaydı, bugün sosyal konuta neden ihtiyaç duysun? Adıyaman emlak piyasasında konuşulan ve ilanlara yansıyan rakamlara göre, İndere’deki bazı deprem konutları yaklaşık 1 milyon 800 bin TL, 1 milyon 900 bin TL ve 2 milyon 200 bin TL seviyelerinde alıcı bulabilmektedir. Bu tablo karşısında vatandaş doğal olarak bir kıyaslama yapmaktadır. Sosyal konutun amacı, dar gelirli vatandaş için en ulaşılabilir seçenek olmaktır. Eğer vatandaş bugün farklı alternatiflerle kıyaslama yapmak zorunda kalıyorsa, sosyal konut politikasının yeniden değerlendirilmesi kaçınılmazdır. Devlet, vatandaşını ikinci el piyasayla yarışmak zorunda bırakmamalıdır. Sosyal konutun en cazip seçenek olması gerekirken, bugün vatandaş hesap yapmak zorunda kalıyorsa, burada üzerinde düşünülmesi gereken ciddi bir tablo vardır.
SOSYAL KONUT MU, LÜKS KONUT MU?
Gazeteci-Yazar Mahmut Tekin ise köşe yazısında şu sözlere yer verdi:
Yanlış varsa, bu işi bilen mühendisler, mimarlar, müteahhitler ve inşaatçılar lütfen düzeltsin!
Yaklaşık sekiz ay önce Cumhuriyet tarihinin en büyük sosyal konut hamlesi olarak duyurulan 500 bin sosyal konut projesi Adıyaman’da büyük ilgi gördü.
İlimiz genelinde 59 bin 684 kişi başvurdu. Yapılan kura sonucunda 6 bin 20 vatandaş hak sahibi oldu.
Bu 500 bin sosyal konut projesinin henüz hiçbir bölgede inşaatı başlamamışken, Adıyaman’da farklı bir gelişme yaşandı. Karadağ İndere’de ihtiyaç fazlası olarak elde kalan 6 bin 935 adet TOKİ afet konutları vardı.
Sayın Bakan Murat Kurum’un katılımıyla bu konutların kuraları çekildi. 5 bin 41 aileye en geç Eylül ayında evlerine kavuşacakları taahhüt edildi.
Ancak fiyatlar açıklanınca vatandaşın sevinci kursağında kaldı!
Çünkü aynı yerde bulunan aynı nitelikteki TOKİ konutları, peşin veya kısa vadeli ödeme ile 1 milyon 800 bin ile 2 milyon 200 bin TL arasında satılırken;
Devletin “Sosyal Konut” olarak sunduğu aynı evlerin satış bedeli yüzde 10 KDV dahil 4 milyon 557 bin TL olarak açıklanıyor!
Bununla da bitmiyor…
Yüzde 25 peşinat, peşin ödenecek KDV, 17 bin TL’ den başlayan taksitlere yılda iki kez artış uygulaması!
2023 yılı Çevre Şehircilik Bakanlığı verilerine göre İndere’deki bir afet konutunun devlete maliyeti yaklaşık 1 milyon 748 bin TL.
Örenli’deki bir konutun maliyeti ise yaklaşık 1 milyon 627 bin TL.
“Altyapı maliyeti var” denilebilir,
Elbette var. Ancak alt yapının önemli bir kısmı zaten farklı kamu kurumları tarafından yapılıyor.
Kaldı ki, bakanlığın birim fiyatları esas alınarak daire başına 300-350 bin TL alt yapı maliyeti eklense bile toplam maliyet yaklaşık 2 milyon- 2 milyon 100 bin TL seviyesine geliyor!
Peki o zaman bu konutlar neden KDV dahil edilirse 4 milyon 557 TL?
Neden yüzde 25 peşinat?
Neden yüzde 1 veya yüzde 10 KDV uygulanıyor o da peşin?
Neden taksitlere yılda iki kez zam?
Dar gelirli aileler bu şartlarda nasıl ev sahibi olacak?
Bu gün aynı konutlar yeniden yapılsa, arsa hariç yaklaşık 2 milyon 300 bin ile 2 milyon 500 bin TL arasında tamamlanabileceği ifade ediyor!
Vatandaş yıllardır deprem vergisi ödüyor. Bir taraftan vergiler toplanıyor!
Diğer taraftan devlete yaklaşık 1 milyon 748 bin TL’ye mal olan konutlar 4 milyon 557 bin TL’ye “Sosyal konut” adı altında satılıyor!
Bu fiyatlar ve ödeme şekilleri mutlaka yeniden gözden geçirilmelidir!
Siyasiler, bürokratlar, STK’lar daha Sayın Bakan Adıyaman'a gelmeden fahri hemşehrilik beratı hazırlayanlar, “Memleket olarak size çok şey borçluyuz” diyenler, “Bu bakanın heykelini dikmeli” diyenler…
Dar gelirli vatandaşlarımızın konut sahibi olabilmeleri için bu konun takipçisi olmalı”